Artykuł zbiera całą ocenę moralną masturbacji w skrócie. Podaje ocenę każdego z trzech mechanizmów i osiem tez, które można czytać niezależnie od pozostałych artykułów.

Pojęcia użyte w tym artykule

  • Przedmiot czynu to to, co człowiek świadomie wybrał zrobić, a nie sam przebieg zewnętrzny. Przedmiotem masturbacji jest świadome doprowadzenie siebie do pobudzenia i orgazmu bez udziału drugiej osoby.

  • Czyn jest w pełni ludzki, gdy spełnia cztery warunki, czyli świadomość, poczytalność, wolność i dobrowolność.

  • Masturbacja może być wzmacniana przyjemnością, ulgą od napięcia albo utratą kontroli, w której pożądanie i głód rosną, a satysfakcja nie rośnie razem z nimi. Te trzy mechanizmy mogą współistnieć w jednym człowieku.

  • Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 2352) stwierdza, że masturbacja jest aktem wewnętrznie i poważnie nieuporządkowanym, a niedojrzałość uczuciowa, nabyte nawyki i stany lękowe mogą zmniejszyć, a nawet zredukować do minimum winę moralną.

Niezależnie od mechanizmu przedmiot czynu jest ten sam i ocena typu czynu się nie zmienia, chyba że obecna jest pornografia, która przedmiot czynu zmienia. Różnią się intencja, okoliczności, miara odpowiedzialności i droga, która jest wskazana. Podsumowanie porządkuje te różnice według trzech mechanizmów, a pornografię omawia osobno, ponieważ może być obecna w każdej z nich.

Masturbacja jako mechanizm przyjemności

Intencją jest przyjemność, rozładowanie napięcia lub eksploracja, a okolicznościami krótkotrwałe napięcie, rozłąka, wdowieństwo (okoliczności wskazane w tym opracowaniu, nie w KKK 2352) albo etap rozwoju. Wszystkie cztery warunki czynu ludzkiego są w znacznej mierze zachowane, a waga czynu zależy od okoliczności. Droga polega na rozeznaniu sensu seksualności jako daru i na czekaniu na zjednoczenie tak długo, jak to możliwe.

Masturbacja jako mechanizm ulgi

Intencją jest regulacja trudnych emocji, takich jak samotność, lęk czy ból po konflikcie, a cel ten jest często nieświadomy. Okolicznościami są dystres, wąskie okno tolerancji, izolacja i kryzys w małżeństwie. Kontrola zachowania jest zachowana, ale ograniczona, więc odpowiedzialność przesuwa się ku pracy nad emocjami i relacjami. Droga prowadzi przez nazwanie emocji, regulację ciała, rozmowę ze współmałżonkiem i budowanie bliskości.

Masturbacja jako mechanizm utraty kontroli

Intencją jest ucieczka od napięcia, które stało się nie do zniesienia, a okolicznościami nawyk, trauma, niedojrzałość uczuciowa i współwystępujące zaburzenia. Odpowiedzialność w szczycie bywa minimalna, w fazie narastania ograniczona, a we wczesnej fazie znacząca. Pozostaje realna za wybory wcześniejsze i za szukanie pomocy. Droga wymaga pomocy terapeutycznej i duchowej jednocześnie, czyli rozpoznania wzorca, pauzy i ćwiczenia tolerancji dyskomfortu.

Pornografia jako element mogący być obecny we wszystkich trzech mechanizmach

Pornografia może być obecna w każdym z powyższych mechanizmów. Poszerza przedmiot czynu o użycie osoby jako obrazu, a z jej używaniem wiążą się u części osób eskalacja bodźca i zmiany w działaniu układu nagrody. Decyzja o sięgnięciu po materiał zapada zwykle w fazie, w której wolność jest szersza niż w szczycie. Dlatego pornografię trzeba uwzględnić w pracy nad każdym z tych mechanizmów.

Wniosek

Całość oceny można zebrać w ośmiu tezach.

1. Ocenie podlega decyzja, a nie pragnienie, pobudzenie ani przyjemność.

2. Przedmiotem czynu jest świadome doprowadzenie siebie do pobudzenia i orgazmu bez udziału drugiej osoby. Przedmiot ten jest poważnie nieuporządkowany, ponieważ użycie seksualności jako narzędzia zmiany własnego stanu mija się z jej sensem jako daru, a przyjemność zostaje oderwana od dobra, któremu miała służyć.

3. Intencja nie zmienia przedmiotu. Wskazuje natomiast, jakiego prawdziwego dobra człowiek szuka złą drogą, i dlatego jest kluczem do właściwej pomocy.

4. Okoliczności nie czynią czynu dobrym. Zmieniają jego ciężar i winę, a pornografia dodaje odrębne zło, które należy nazwać w przedmiocie czynu.

5. Odpowiedzialność działającego jest stopniowalna, od pełnej do minimalnej, nigdy automatycznie zerowa. W kompulsji przesuwa się z chwili szczytu na wybory wcześniejsze i na szukanie pomocy.

6. O grzechu ciężkim rozstrzygają łącznie materia poważna, pełna świadomość i całkowita zgoda. Pierwszy warunek jest tu spełniony, o pozostałych orzeka się w odniesieniu do konkretnego aktu. Żadna z tych ocen nie jest domniemywana z góry, czyli ani ciężka odpowiedzialność, ani jej brak.

7. Czyn kształtuje działającego, bo powtarzany utrwala szlak i zawęża widzenie, ale ta sama zdolność uczenia się pozwala zbudować cnotę w miejsce nawyku.

8. Ocena moralna jest ogrodzeniem, które chroni dobro. Drogę wyznacza samo dobro.

Zobacz też

  • Przedmiot czynu. Dlaczego Kościół uznaje masturbację za czyn nieuporządkowany. Dlaczego przedmiot czynu jest nieuporządkowany.

  • Czy człowiek może się zatrzymać. Wolność i zawężone pole świadomości. Ile wolności zostaje człowiekowi w szczycie pożądania.

  • Grzech ciężki i lekki. Kiedy wina jest pełna, a kiedy zmniejszona. Jak zmienia się odpowiedzialność i czym różnią się rodzaje grzechu.

Artykuł należy do cyklu „Masturbacja. Wiedza, ocena moralna, pomoc”.